حمید اکبری

از قرار، این جنگ شوم و ویرانگر، پیشاپیش منجر به شکستن سدی بزرگ شده است؛ سدی که سال‌ها میان دو حکومت ایران و آمریکا کشیده شده بود. نشانه روشن آن، دیدارهایی است که اکنون در بالاترین سطوح سیاسی میان دو طرف صورت می‌گیرد؛ از جمله دیدار قالی‌باف با جی‌دی ونس. به گمانم این روند دیگر به‌سادگی بازگشت‌پذیر نیست. ایران، خواه از سر اجبار، خواه از سر مصلحت و خواه در نتیجه دگرگونی موازنه‌های قدرت، بیش از پیش وارد تعامل با آمریکا خواهد شد؛ تعاملی که می‌تواند از مسائل امنیتی و سیاسی فراتر رود و به حوزه‌هایی چون تجارت، سرمایه‌گذاری، بازسازی و مناسبات اجتماعی نیز کشیده شود. آنچه هسته اصلی جمهوری اسلامی دهه‌ها از آن در هراس بود، اکنون در شرف روی دادن است: روند عادی‌سازی رابطه با آمریکا، همان «شیطان بزرگ» در ادبیات رسمی نظام. این تحول، اگر ادامه یابد، تنها یک تغییر در سیاست خارجی نخواهد بود؛ بلکه می‌تواند تأثیری شگرف بر روان، فرهنگ، اقتصاد و ساختار اجتماعی ایران بگذارد. عادی‌سازی رابطه با آمریکا، دیر یا زود، به عادی‌سازی بسیاری از پرسش‌ها، خواسته‌ها و انتظارات در درون جامعه نیز خواهد انجامید. می‌دانم که م...

در مغاک کابوس ایران نمی‌دانم ایران در کابوس است یا کابوس راویِ ایران است. چهل و هفت سال سرکوبیِ سهمگین به نام الله بس نبود؟ انبوهِ خون‌های ریخته بس نبود؟ بایستی آتشِ جهانگیر بر جان‌هایمان افروخته می‌شد تا زبانه‌های بی‌کرانش از کران تا کرانِ جان‌های ما را از دور و نزدیک تا ژرفنایش بسوزاند و زبان‌هایمان را تا حتی گلولهٔ بغضِ آتش‌گونِ گلویت را نتوانی فریاد کنی تا نتوانی بپرسی چرا و چرا و چرا؟ چرا ایران به این روز افتاده است؟ چرا همه با هم دشمن شده‌ایم؟ چرا جنگ‌آور بر سر ما بمب می‌ریزد و ما نیز بر سرِ یکدیگر؟ و آنگاه مغزت را چنان بسوزاند که دیگر نتوانی هیچ تصویری از آینده بسازی تا در همهٔ تار و پودت بلرزی اگر که بخوانی: «دوباره می‌سازمت!» آری، دوباره روزی سبزه‌ای بر سرزمینِ سوخته خواهد رویید دوباره شکوفه جوانه خواهد زد کشتزارها و باغ‌ها دوباره گسترده خواهند شد و شهرها با ساختمان‌های نو و رنگین میهن دوباره ساخته خواهد شد بر فرازِ آرزوهای سوخته آن که در آتش سوخت با گلولهٔ مزدوری به نام دین کشته شد زیر بمباران داروغه‌های آزادی تکه‌تکه شد و در زیر خاک به مغاکِ آرزوهایش فرو رفت تا شاید در کابوس...

  چه خوب که پنجاه و نه سال پیش مُردی تا نبینی پیروزی واپس‌گرایان را در بهمن هزار و سیصد و پنجاه و هفت. تا نبینی که ملایان چه بر سر میهنت آوردند، و آخوندی را که از مشتی استخوان تو در هراس بود در ماه ببینند. چه خوب که ندیدی که بتکده‌ات، خانهٔ ملت را مبدل به شورای اسلامی کردند. زهی سعادت که جنگ خانمان‌سوز عراق را تجربه نکردی، و کشتار فرزندانت را به نام «ضد انقلاب» از سال‌های شصت تا امتدادش در هجده و نوزده تیرماه امسال شاهد نبودی. و باز چه بهتر که ندیدی دروغ‌بافان حرفه‌ای چگونه میراث انسان‌دوستی تو را با یاوه درآمیختند، با اصرار بر انکار کودتای بیست و هشت مرداد، تا تو را که آزادی و دموکراسی و سربلندی میهن و شاه مشروطه می‌خواستی، ضد شاه جلوه دهند. آنها میراث تو را که استقلال، آزادی و دموکراسی میهن بود کمرنگ کردند و از دل جوانان زدودند، تا حکومت اُمتی و مرگ‌آور برپا کنند، و به میراث‌خواران کودتا و جاده‌صاف‌کنان آخوند لباس منجی‌گری بپوشانند؛ تا زمینه فراهم شود برای آن‌که بزرگ‌ترین ضربه را به سرشت میهنت بزنند. و امروز در اوج پریشانی برای زادگاهِ در جنگ در کشتار و ویرانی، چقدر خوشحالم که نی...

نهیب نخست‌وزیری بختیار: فریاد دموکراسی‌خواهی برای ایران سر دهید! حمید اکبری   امروز چهل‌ وهفتمین سالگرد تشکیل رسمی دولت دکتر شاپور بختیار در مقام آخرین نخست ‌وزیر حکومت مشروطه سلطنتی در شانزدهم دی ماه ۱۳۵۷ است. در آن روز، همانند امروز، ایران شاهد تکاپویی انقلابی بود. نظام شاهنشاهی مطلقه رو به زوال و از هم‌ پاشیدگی داشت و نظام تازه‌ نفس حکومت اسلامی در حال رشد و شکل‌ گیری بود. امروز نیز نظام سراسر فاسد و ستمگر حکومت دینی آخوندی در مواجهه با شورشی انقلابی، رو به زوال و از هم‌ پاشیدگی کامل دارد، لیک نظام جدیدی به‌ صورت شفاف هنوز در نزد همگان پدیدار نشده است. این فرصتی است برای دموکراسی ‌خواهان دوراندیش ایران که نباید به هدر رود.   بختیار فرزند ایران بود. یک بختیاری بود که برای اسب ‌سواری، به امر پدرش، می‌بایستی شعر شاعران ایران را از حفظ می‌کرد. پس می‌ توان تصور کرد که او در نوجوانی پژواک‌ گر چنین شعرهایی از حافظ در کوه‌های زاگرس بوده است:   من و دل گر فدا شدیم، چه باک غرض اندر میان سلامت اوست اهل کام و ناز را در کوی رندی راه نیست رهروی باید جهان‌سوزی، نه...

در جستجوی دکتر سعید فاطمی تقدیم به بانو دکتر مینو ورزگر-فاطمی از یک دیدگاه، زندگی سفری است که تا لحظه مرگ، انباشته از کوششگری است، در تلاش برای بقا و ماندگاری، رویش و بالندگی، دانش و ثروت، نام و مقام، خدا و ناخدا، عشق و عطوفت، پیروزی و کامیابی، نیکبختی و شادی. آنچه همه این کوشش ها را به هم پیوند می زند و موجب تحمل و بردباری ما در برابر واقعیت های روزمره مرگ، درد و رنج می شود، جستجویی بی پایان برای یافتن و بازیافتن معنای زندگی در رویارویی همیشه جاری میان امید و نومیدی، شادی و غم، آسایش و رنج، پیروزی و شکست، و زندگی و مرگ است. آری، ما همواره در تلاش برای زندگی کردن توام با نیکبختی و شادی پایدار هستیم، ولی همه اینها گذرا و ناپایدار است. پس چه چیزی پایدار است؟ بنابر تجربه عمومی و پژوهش های دانشگاهی، فقط قصه، داستان و افسانه  به ویژه به صورت گفتاری که سینه به سینه نقل شود، ماندگار است. ببینم که فردوسی بزرگ در بیت هایی منتسب به او در این باره چه می گوید: بناهای آباد گردد خراب / ز باران و ز تابشِ آفتاب پی افکندم از نظم کاخی بلند / که از باد و بارانش ناید گزند برین نامه بر ساله...

  سرنوشت ایران را چه کسانی می‌نویسند؟ یادداشتی در پی دستگیری مادورو آنچه در ونزوئلا از منظر سیاست واقع ‌گرا یا رئال‌ پالیتیک رخ داد، اگرچه غیرمنتظره نبود، اما از منظر قانون و حقوق بین ‌الملل ننگین بود. آری، مادورو خود کامه بود، لیک کودتای نظامی عریان آمریکا، آن ‌هم در زمانی که مادورو خواهان گفتگو بود، همچنان ننگین است . پرسش پیشِ ‌رو این است: آیا سرنوشتی مشابه در انتظار خامنه‌ای و رژیم جمهوری اسلامی است؟ در پاسخ به این پرسش، نخست باید به یک واقعیت پایه ‌ای اشاره کرد. سبب‌ ساز فقر و فلاکت ایران، بدون کوچکترین تردیدی، حکومت دینی جمهوری اسلامی است. هیچ ایران ‌دوستی از سقوط خامنه‌ ای و نظام ولایت فقیه ناخرسند نخواهد شد. این نظام واپسگرای دینی، با رهبری خمینی و خامنه ‌ای، یک ملت و کشوری باستانی را دچار پریشانی ژرف اخلاقی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کرده است. آخوندها زندگی چند نسل را نابود کرده‌اند و آینده‌ ای آکنده از شکوفایی و شادی را از ایرانیان گرفته‌اند. از اینرو، خیزش و شورش علیه این نظام برحق است. از منظر تحلیلی، جمهوری اسلامی در سراشیبی سقوطی بی ‌بازگشت قرار دارد. مصطفی...